Toegankelijkheid stembureaus voor inwoners met een lichamelijke beperking (veldonderzoek)
De Rekenkamer Land van Cuijk heeft tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 onderzoek gedaan naar toegankelijkheid van stembureaus voor mensen met een lichamelijke beperking. Het onderzoek vormde de tweede fase van een tweeluik. De eerste fase van het onderzoek, waarvan de resultaten gepubliceerd zijn op 21 oktober 2025, richtte zich op beleid, organisatie, samenwerking en communicatie rondom verkiezingen. In de tweede fase heeft de Rekenkamer tijdens de gemeenteraadsverkiezingen alle 64 stembureaus in de gemeente bezocht om te onderzoeken in hoeverre inwoners met een lichamelijke beperking daadwerkelijk zelfstandig hun stem konden uitbrengen.
Het praktijkonderzoek bevestigt op hoofdlijnen het beeld uit het eerste onderzoek. De Rekenkamer constateert dat inwoners met een lichamelijke beperking in de praktijk in alle gevallen hun stem konden uitbrengen. Tijdens de observaties zijn geen situaties aangetroffen waarin inwoners feitelijk werden uitgesloten van deelname aan het verkiezingsproces vanwege onvoldoende bereikbaarheid, toegankelijkheid of bruikbaarheid van een stemlocatie. Op de stemlocaties zijn de noodzakelijke voorzieningen aanwezig en blijkt stemmen in de praktijk goed mogelijk.
Uit het praktijkonderzoek blijkt echter ook dat zelfstandig toegankelijk stemmen nog niet overal vanzelfsprekend is. Op verschillende stemlocaties voldeden doorgangen, hoogteverschillen en de inrichting van het stemlokaal niet volledig aan de toegankelijkheidseisen. Veel van de geconstateerde knelpunten zijn relatief eenvoudig op te lossen door betere voorbereiding, inrichting en bewustwording. Voor meer structurele beperkingen zijn aanvullende maatregelen of alternatieve locaties nodig.
De Rekenkamer doet een aantal aanbevelingen. Zij adviseert het college om beleid te ontwikkelen dat gericht is op zelfstandig toegankelijke stemlocaties, de instructies voor stembureauleden te verbeteren en om stemlocaties frequenter en systematischer te controleren. Daarnaast beveelt de Rekenkamer aan om structureel na iedere verkiezing met betrokkenen en belanghebbenden te evalueren, zodat praktische knelpunten tijdig worden gesignaleerd en adequaat kunnen worden aangepakt.
De Rekenkamer zal de uitwerking van de aanbevelingen met belangstelling blijven volgen.
