Brug, sluis en stuw
De brug
De verkeersbrug bij Grave verbindt de Maasoevers in de weg van Nijmegen naar 's-Hertogenbosch. De brug werd gebouwd in 1929. De brug heeft 9 overspanningen en is in totaal 515 meter lang. Het vakwerk aan de binnenzijde van de brug is geschilderd in een kleurschema, verlopend van rood aan de Brabantse zijde naar groen aan de Gelderse zijde. Hierdoor lijkt het voor de weggebruiker alsof er een regenboog ontstaat tussen Gelderland en Brabant.
Deze brug is tijdens Operatie Market Garden veroverd door luitenant John S. Thompson. Tijdens de herdenking van september 2004 heeft de weduwe van de luitenant de brug de naam van haar man gegeven als eer. Thompson was pelotonscommandant van de 82ste Amerikaanse Airborne Divisie en kwam met 16 mannen, op 17 september 1944 neer in de Mars en Wythpolder zo'n 700 meter verwijderd van de brug. Eerst ging hij naar gemaal Van Sasse en vanaf daar ging hij via het water naar het dijkje tussen gemaal en de Rijksweg. Op de kazematten bij de brug stond Duits afweergeschut dat door een bazookaschutter van de para's uitgeschakeld werd. Het peloton kon na gevechten met de Duitsers de zuidelijke oprit van de brug innemen. Later die dag konden de Amerikanen ook het noordelijk deel van de brug innemen vanuit Nederasselt.
Het gehele complex van brug, stuw en sluizen heeft grote cultuurhistorische waarde. Het complex is een uiting van geografische en technische ontwikkeling, namelijk de ontsluiting van het rivierengebied en de totstandkoming van betere wegverbindingen tussen noord en zuid. Het is van bijzondere betekenis voor de geschiedenis van de bouwtechniek in ijzer en staal en het is tevens van belang voor de typologische ontwikkeling van de grote verkeersbruggen. Het heeft een bijzondere betekenis wegens de situering, verbonden met de ontwikkeling en het aanzien van de streek. Het complex is zeldzaam door de toegepaste combinatie van brug en stuw.
De stuw
Het brug, sluis- en stuwcomplex bij Grave bestaat uit een verkeersbrug, een stuw en twee sluizen. De stuw is gebouwd in de rivier de Maas. De stuw, die in 1929 samen met de eerste sluis gereed kwam, is uniek in Nederland, omdat die één geheel vormt met de erboven gelegen verkeersbrug. De stuw bestaat uit twee doorstroomopeningen. Deze doorstroomopeningen worden door middel van 20 jukken met daarin 60 schuiven afgesloten. In de jukken zijn 3 schuiven boven elkaar geplaatst, die al naar gelang de afvoer van de rivier, verwijderd of geplaatst kunnen worden. Hierdoor ontstaat een grotere of kleinere doorstroomopening. Door een schuif te verwijderen of te plaatsen wordt ongeveer 20 kubieke meter water meer of minder doorgelaten. Bij wisselende afvoer wordt door middel van het plaatsen of verwijderen van schuiven de afvoer zo geregeld dat het stuwpeil gehandhaafd wordt. Dit is ook van belang voor het Maas-Waalkanaal omdat de waterstand in dit kanaal afhankelijk is van het stuwpeil van Grave.
De sluis/sluizen
Om de scheepvaart doorgang te verlenen als de stuwen geplaatst zijn, was het noodzakelijk om langs de stuw een sluis te bouwen. De eerste sluis is uit dezelfde tijd als de stuw (1929) en werd aanvankelijk met de hand bediend. Later ging men over op elektrische bediening. Omdat deze oude sluis niet meer voldeed aan de eisen van de steeds verder toenemende scheepvaart werd in 1974 een nieuwe, tweede sluis in bedrijf genomen. De eerste sluis werd toen alleen nog als reservesluis gebruikt. Sinds 1987 wordt de eerste sluis uit veiligheidsoverwegingen helemaal niet meer gebruikt. Het bedieningsgebouw op het bovenhoofd is ingericht als centrale bediening, zowel sluis als stuw worden vanuit deze ruimte bediend. Ongeveer 17.000 schepen worden per jaar geschut, zowel beroeps- als recreatievaart.
Contact
Geen adres bekend
Grave
